Danonki - Mnóstwo pyszności dla mocnych kości

Badania EPIDEMIO

Badanie żywieniowe, przeprowadzone w 2005 roku przez Instytut Żywności i Żywienia oraz Instytut Matki i Dziecka, wśród dzieci w wieku przedszkolnym, polegało na dokładnym zapisie siedmiodniowego jadłospisu 400 dzieci z całej Polski (próba reprezentatywna). Badania te są kopalnią wiedzy o sposobie żywienia przedszkolaków. Dzięki nim możliwa jest szczegółowa analiza niedoborów i nadmiarów oraz proporcji rozmaitych składników odżywczych w diecie.

Badania potwierdziły wcześniejsze dane naukowe, wskazujące na powszechne występowanie przewlekłych niedoborów:

- wapnia w diecie 51% dzieci,
- witaminy D w diecie 99% dzieci.

Długotrwałe niedobory wapnia w diecie powodują, że organizm sięga do pokładów tego pierwiastka zgromadzonych w kościach, co w konsekwencji prowadzi do osłabienia układu kostnego. Natomiast niedostateczna ilość witaminy D, pobudzającej wchłanianie wapnia i fosforu, może prowadzić do niewłaściwej mineralizacji kości. Niestety, niedoborów tych nie da się zobaczyć gołym okiem, ani stwierdzić w trakcie wizyty kontrolnej u lekarza, a nawet nieduże, ale przewlekłe niedobory, mogą stanowić zagrożenie dla prawidłowego rozwoju układu kostnego dziecka.

Jak pokazują badania, przeciętne dzienne spożycie wapnia wśród dzieci jest niższe niż zalecana dzienna norma spożycia, która dla poszczególnych grup wiekowych wynosi:

- od 0 do 0,5 roku - 400 mg/dobę
- od 0,5 do 1 roku - 600 mg/dobę
- od 1 do 3 lat - 800 - 1000 mg/dobę
- od 4 do 9 lat - 800 mg/dobę
- od 10 do 18 lat - 1200 mg/dobę

Jeszcze bardziej niekorzystnie, przedstawia się sytuacja w odniesieniu do witaminy D, odpowiedzialnej za przyswajanie wapnia z pożywienia. Zalecany poziom spożycia witaminy D dla dzieci i młodzieży to 10 ľg (400 jednostek), podczas gdy ponad 90% dzieci w Polsce spożywa witaminę D w dawce mniejszej niż zalecana norma,
a większość z nich nie realizuje jej nawet w 50%.

Wśród głównych przyczyn niedoborów witaminy D należy wymienić nieprawidłowe nawyki żywieniowe - przede wszystkim zbyt mały udział ryb w diecie - oraz fakt, że dzieci nie przebywają wystarczającą dużo na świeżym powietrzu, co ogranicza pozyskiwanie witaminy D w procesie syntezy skórnej.

Najlepszą profilaktyką niedoborów składników odżywczych - w tym także wapnia
i witaminy D - jest odpowiednio skomponowana i zróżnicowana dieta. Najlepszym źródłem wapnia są produkty mleczne. Znaczne ilości tego pierwiastka zawierają również pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa i rośliny strączkowe, przy czym jego przyswajalność z tych produktów jest znacznie mniejsza niż z przetworów mlecznych (odpowiednio 10-15% i 80%).

Według zaleceń, sformułowanych przez Krajowego Konsultanta w dziedzinie Pediatrii i Zespół Ekspertów, organizm dziecka
w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym potrzebuje dziennie tyle wapnia, ile znajduje się w 3-4 szklankach mleka. Trudno jednak wyobrazić sobie dziecko, które każdego dnia wypijałoby tak dużą ilość mleka, dlatego też zalecana dawka wapnia powinna być podawana w postaci zróżnicowanych produktów mlecznych. Komponując jadłospis dziecka, należy więc zwracać uwagę na zawartość wapnia w podawanych mu produktach.

Jednej szklance mleka odpowiada:
- jeden kubeczek jogurtu (150g)
- jedna szklanka kefiru
- jedna szklanka maślanki
- dwa małe "trójkąciki" serka topionego
- dwa plasterki żółtego sera

Warto jednak wiedzieć, że nie wszystkie produkty mleczne są wskazane dla dzieci w znacznej ilości, jak choćby ser żółty, który oprócz dużej ilości wapnia zawiera także dużo tłuszczu i soli.

W poniższej tabeli można sprawdzić zawartość wapnia i witaminy D w jednej porcji przykładowych produktów.